Η Golden Visa να χρηματοδοτεί τη δουλειά των νέων κι όχι την ακρίβεια των σπιτιών τους

Αρθρογραφεί στο TheOpinion ο Μίλτος Τόσκας, Στέλεχος της ΕΛΑΣ, Φαρμακοποιός, εκπαιδευτικός και κριτικός Κινηματογράφου

Η αλλαγή προσανατολισμού της Golden Visa στον δρόμο για ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο

Η στεγαστική κρίση δεν είναι ένας ακόμη οικονομικός δείκτης, αλλά η καθημερινότητα μιας ολόκληρης γενιάς που εργάζεται, μορφώνεται και προσπαθεί και βλέπει την προοπτική μιας αξιοπρεπούς κατοικίας να απομακρύνεται. Είναι ο νέος εργαζόμενος που δίνει τον μισό μισθό του στο ενοίκιο, το ζευγάρι που αναβάλλει τη δημιουργία οικογένειας, ο φοιτητής που δυσκολεύεται να σπουδάσει μακριά από το σπίτι του, ο εκπαιδευτικός και ο γιατρός που διορίζονται σε άλλη πόλη και δεν βρίσκουν κατοικία σε προσιτή τιμή. Όταν το μέλλον ενός ανθρώπου εξαρτάται περισσότερο από το τι κληρονόμησε παρά από το τι κερδίζει, τότε οι ανισότητες μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

Τα τελευταία χρόνια η κατοικία αντιμετωπίστηκε κυρίως ως επενδυτικό προϊόν και πολύ λιγότερο ως κοινωνικό αγαθό. Η Golden Visa, όπως εφαρμόστηκε κατεύθυνε σημαντικά κεφάλαια στην αγορά έτοιμων ακινήτων. Έφερε περισσότερους αγοραστές σε μία αγορά που τα διαθέσιμα σπίτια είναι ήδη περιορισμένα χωρίς να δημιουργεί αντίστοιχα νέες κατοικίες. Το αποτέλεσμα είναι απλό: αυξάνεται η ζήτηση, η προσφορά δεν ακολουθεί και οι τιμές ανεβαίνουν. Μπορεί αυτή η πολιτική να βελτιώνει ορισμένους αριθμούς των επενδύσεων, αλλά ταυτόχρονα κάνει δυσκολότερη τη ζωή εκείνων που θέλουν απλώς ένα σπίτι για να ζήσουν κι αυτό το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα ορατό στη Θεσσαλονίκη που φοιτητές, νέοι εργαζόμενοι κι οικογένειες ανταγωνίζονται πλέον επενδυτικά κεφάλαια για όλο και λιγότερες προσιτές κατοικίες.

Το πραγματικό ερώτημα είναι τι είδους επενδύσεις θέλουμε και ποιον τελικά υπηρετούν; Θέλουμε κεφάλαια που ανακυκλώνονται στην αγορά των ήδη υπαρχόντων ακινήτων, ανεβάζοντας τις αξίες τους ή κεφάλαια που δημιουργούν παραγωγή, τεχνολογία, υποδομές και σταθερές θέσεις εργασίας; Η πρόταση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης δίνει μια καθαρή απάντηση: η Golden Visa πρέπει να αποσυνδεθεί από την αγορά κατοικιών και να συνδεθεί με παραγωγικές επενδύσεις μέσω του Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης.

Όποιος επιθυμεί να αποκτήσει επενδυτικό δικαίωμα διαμονής στην Ελλάδα, να συμβάλλει στη δημιουργία πραγματικής αξίας για την ελληνική οικονομία. Πρόκειται για μια ουσιαστική αλλαγή κατεύθυνσης. Σταματάμε να πουλάμε τα σπίτια των παιδιών μας και αρχίζουμε να χρηματοδοτούμε τη δουλειά τους. Το πρόγραμμα προβλέπει την ανακατεύθυνση ενός δισεκατομμυρίου ευρώ τον χρόνο από το επενδυτικό κίνητρο διαμονής προς το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης. Μαζί με τους υπόλοιπους πόρους, το Ταμείο έχει στόχο να συγκεντρώσει πρωτογενή κεφάλαια 12 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσα σε τέσσερα χρόνια. Με τη μόχλευση πρόσθετων κεφαλαίων η συνολική επενδυτική του ικανότητα μπορεί να προσεγγίσει τα 25 δισεκατομμύρια στην τετραετία και να ξεπεράσει τα 50 δισεκατομμύρια σε βάθος δεκαετίας. Δεν πρόκειται επομένως για μια αποσπασματική παρέμβαση, αλλά για μια νέα επενδυτική μηχανή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Ένα ολοκληρωμένο επενδυτικό ταμείο σε διεθνή πρότυπα.

Αυτά τα χρήματα θα κατευθύνονται σε σύγχρονα δίκτυα μεταφορών, σχολεία και νοσοκομεία, ενεργειακές υποδομές, αποθήκευση καθαρής ενέργειας, ψηφιακή τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη, αγροδιατροφή, μεταποίηση και ελληνική βιομηχανία.

Για τη Θεσσαλονίκη αυτή η αλλαγή μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία: σιδηροδρομικές και εμπορευματικές συνδέσεις με τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, υποδομές logistics, εφαρμοσμένη έρευνα, τεχνολογικά κέντρα και νέες παραγωγικές δραστηριότητες. Η πόλη μπορεί να γίνει ένας πραγματικός αναπτυξιακός κόμβος για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η απομάκρυνση της Golden Visa από τα έτοιμα ακίνητα περιορίζει μία πηγή πίεσης, αλλά δεν αρκεί από μόνη της, ώστε να πέσουν οι τιμές. Χρειάζεται ενεργοποίηση των χιλιάδων κλειστών κατοικιών, χρηματοδότηση ανακαινίσεων με αντάλλαγμα προσιτό ενοίκιο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, αξιοποίηση της δημόσιας και δημοτικής περιουσίας και δυνατότητα των δήμων να περιορίζουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις εκεί που εκτοπίζουν τους μόνιμους κατοίκους. Προτείνουμε έναν Οργανισμό Κοινωνικά Προσιτής Κατοικίας που θα δημιουργήσει 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές μέσα σε τέσσερα χρόνια, όχι μόνο με νέες κατασκευές, αλλά με ένα μεικτό μοντέλο ανακαινίσεων, αξιοποίησης κενών κτιρίων και μακροχρόνιων μισθώσεων.

Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική πολιτική διαφορά. Η κυβέρνηση διαχειρίζεται τη στεγαστική κρίση κυρίως με επιδόματα και δανειακά προγράμματα που ενισχύουν τη ζήτηση χωρίς να δημιουργούν το αναγκαίο απόθεμα προσιτής κατοικίας. Εμείς στοχεύουμε στην αύξηση της προσφοράς, στην προστασία της πρώτης κατοικίας, στην αξιοποίηση των κλειστών ακινήτων και στην κατεύθυνση των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία.

Θα συνεχίσουμε να μετράμε ως επιτυχία την άνοδο της αξίας των ακινήτων, ενώ οι νέοι αδυνατούν να κατοικήσουν στις πόλεις τους ή θα μετατρέψουμε την επένδυση σε εργαλείο παραγωγικής και κοινωνικής προόδου; Η Golden Visa μπορεί και πρέπει να αλλάξει προσανατολισμό, για να χρηματοδοτεί τη δουλειά των νέων και όχι την ακρίβεια των σπιτιών τους.